fbpx Female Economy - Adelheid Roosen

ADELHEID ROOSEN | Theatermaakster en artistiek leider van theatergezelschap Female Economy.

“Enkel een paar keer in een generatie barst er een compleet originele theatrale stem het theaterveld in en revolutioneert deze de vorm en structuur van theater-maken wereldwijd. Roosen is zo’n beeldenstormer”

Melody Brooks | artistiek directeur New Perspectives Theatre Company (NPTC)

Theatermaakster en artistiek leider van theatergezelschap Female Economy, Adelheid Roosen, dwarrelt van stadswijken tot schouwburgen en ontmoet al meer dan 30 jaar steeds weer nieuwe gezichten die de inspiratie vormen voor haar voortdurende zoektocht naar de Ander. Het is geen poging het vreemde te begrijpen, Adelheid kantelt het perspectief op de ogenschijnlijk vreemde en toont daarmee dat er feitelijk geen vreemde is.

Sinds 2010 werkt zij met haar ‘adoptiemethode’, waarbij haar acteurs en theatermakers gaan inwonen bij wijkbewoners, om zichzelf werkelijk te spiegelen via een ontmoeting met een nieuwe vreemde. Haar methode heeft wereldwijd wortel geschoten van de wijken in Teheran tot Mexico-City en van Tanger tot een Utrechts AZC. Het verzamelen en vormgeven van deze verhalen en perspectieven is het fundament van haar werk. In haar werk schuwt zij geen enkel onderwerp: eerwraak, huiselijk geweld, (homo)seksualiteit in de Islamitische wereld, de alzheimer van haar moeder, de staat van haar liefdesrelatie en met een stervende vriend samen op het podium afscheid nemen van elkaar. Alles mag en móet in de openbaarheid. Adelheid geeft sinds 1986 elk jaar les op de Academie voor Theater en Dans Amsterdam.

Prijzen

In 2023 ontving Adelheid samen met haar gezelschap de Cultuurfonds Prijs voor haar bijzondere betekenis voor cultuur. Adelheid won de Harper’s Bazaar Woman of the Year Publieksprijs (2019) als ‘grote inspiratiebron voor de samenleving’. De Gilder/ Coigney International Theatre Award (2017) in New York voor ‘artistieke excellentie’ en theatervoorstellingen op sociaal kwetsbare plekken internationaal. De Van Praagprijs (2015) als ‘onvermoeibare voorvechter van medemenselijkheid’. De Prosceniumprijs (2012) voor haar gehele œuvre. De Amsterdamprijs (2009) voor haar grensoverschrijdende bijdrage aan de kunsten.

Roosen-Borst

ROOSEN&BORST (2022+2024) | TV serie i.s.m. HUMAN over een humane omgang met dementie

lees meer

De moeders van zowel Hugo Borst (journalist, schrijver en presentator) als Adelheid Roosen stierven aan volksziekte nummer één: dementie. Sindsdien maken Adelheid en Hugo zich hard voor een menswaardige omgang met deze ziekte. Dit is reeds het vierde seizoen van de lovend ontvangen serie. In deze nieuwe serie onderzoeken Adelheid en Hugo hoe je je zo goed mogelijk kunt voorbereiden op de dood. Hoe weet je wat gezegd moet worden als het einde nadert? En wat is eigenlijk een ‘goede dood’?

DEZE-GEBRUIKEN-230825_SHOT-1_4310-16-9

HET STERVEN IS BEGONNEN (2024) | een oefening in afscheid nemen

lees meer

Adelheid heeft in George Groot – haar taaldocent op de academie, levensvriend en podiumpartner – de hemel gevonden. George is bij het grotere publiek bekend als liedjesschrijver en als oprichter van cabaretgroep Don Quischoking. In 46 jaar tijd hebben zij 12 theatrale ontmoetingen gecreëerd. telkens vanuit meesterlijke waarachtigheid en radicale intimiteit ontsluiten zij hun leven, hun relatie en state of mind voor elkaar. toen bleek dat George nog maar een paar maanden te leven had, werd de 13de voorstelling geboren: Het Sterven Is Begonnen, een oefening in afscheid nemen.

een drie uur durend ritueel om George te kronen, hem woorden te geven nog tijdens zijn leven onderwijl hij stervende was. om samen met zijn dierbaren het rouwen en het afscheid een podium te geven en werkelijk met elkaar aan gaan. en elkaar te danken bij leven in al z’n ontroering.

TICKETS-MA---HOOFDBEELD

URBAN SAFAR TANJA (2024) | theatrale reis door de oude binnenstad van Tanger, Marokko

lees meer

“Urban Safar” is meer dan een voorstelling; het is een vorm van onderdompeltheater. De grenzen tussen spel, theater en werkelijkheid vervagen. In de oude binnenstad van havenstad Tanger neemt de “Urban Safar Tanja” je mee door de intense betrokkenheid van wijkbewoners en een diepe duik in uiteenlopende culturele en geografische perspectieven. De adoptiemethode van Adelheid+Female Economy is het uitgangspunt. Dag en nacht delen acteurs en wijkbewoners hun levens en huizen. De verweven levens en verhalen van deze duo’s vormen de essentie van een authentieke theatrale totaalervaring. Het publiek wordt op een avontuurlijke trip dwars door de wijk meegenomen en dringt door tot plekken en mensen die zo dichtbij en toch zo vreemd zijn. De drie uur durende reis eindigt met een muzikale grand finale door het internationaal gevierde Marokkaanse muziek- en theatergezelschap Kabarah Cheikhats. Kabareh Cheikhats is een groep mannen die Marokkaans erfgoed tot leven brengt, terwijl ze de cheikhats eren—vrije vrouwen die onrecht aanklagen met hun zang en dans—en tegelijkertijd taboes doorbreken, vrouwelijke energie omarmen en het patriarchaat uitdagen.

doulas

DOULA’S VAN DE STAD (2021) | bekroonde film over vrouwen die hun beschadiging inzetten om anderen te helpen

lees meer

‘BEST LOCKDOWN FILM’ | BETTIAH INTERNATIONAL FILM FESTIVAL, INDIA 2021
De in 2020 geplande theatervoorstelling met tachtig doula’s kon door de coronamaatregelen niet doorgaan. Adelheid bracht zeven van deze vrouwen alsnog samen om het gestarte repetitieproces via intieme zoomsessies voort te zetten. Gespreksleider en lichaamsgericht psychotherapeut Jale Simsek leidde de Zoomsessies met deze acht vrouwen, inclusief Adelheid. De acht doula’s openden hun hart en lieten het publiek binnen in hun leven en huiskamer. Deze openhartigheid bracht de bron van waaruit de vrouwen geven aan het licht én zorgde voor een onverwachte wending: Doula’s van de Stad werd een film.

De film DOULA’S VAN DE STAD volgt Adelheid’s bewondering voor vrouwen die in de haarvaten van hun wijken en stad dagelijks klaar staan voor een ander. Met alerte zintuigen bevechten de doula’s – zij die jou gidst – armoede, eenzaamheid, huiselijk geweld, criminaliteit en meer. Zij zien het onrecht, proeven het verdriet en horen in de stiltes het geweld.

IN GETUIGENIS | Adelheid en Leendert zijn getuige van elkaars levensvragen en trauma

lees meer

In de film ‘In Getuigenis’ onderzoeken Adelheid en mede-kunstenaar bij Female Economy Leendert Vooijce een volgende stap van hun persoonlijke levens-journey en de vragen die zich in dit stadium van hun leven aandienen. Waar in je identiteit ligt de schaamte, waar ligt het trauma? Wat heb je nodig van een Ander mens om deze vragen te durven vormgeven, om ze daarmee werkelijk te kunnen doorvoelen.

Vanuit de filosofische gedachte van Emmanuel Levinas die betoogt dat je je identiteit ontwikkelt in de ogen van de ander, -de ander vormt jou doordat jij jezelf waarneemt via zijn blik-, besloten Adelheid en Leendert getuigen te willen zijn bij elkaars antwoorden op die vragen.

Voor de camera geven zij hun levensverhaal aan elkaar bloot in de vorm van twee monologen. Om deze monologen werkelijk te laten resoneren bij de toeschouwer richten zij zich direct tot de kijker. In de film spreken zij de camera aan die de kijker representeert als derde persoon in de ruimte. Dus de kijker ervaart alsof zij onderdeel zijn van de getuigenis van deze levensverhalen.

MAM | Adelheid duikelt de wereld van haar moeder met dementie achterna

lees meer

Toen haar moeder Alzheimer kreeg, ontdekte Adelheid aan den lijve wat dat betekent. Zoals Alice in Wonderland een wit konijn achterna viel in een gat in de grond, zo suisde zij achter Mam aan naar een andere werkelijkheid. Door mee te reizen ontstond een nieuw en intens contact en ontdekte Adelheid dat Alzheimer geen vervreemding en verwijdering hoeft te betekenen, maar ook tot een waarlijke ontmoeting met de ander kan leiden. Zij verbeeldde haar reis in de documentaire Mam (2009).

Mam (20 minuten) toont hoe Adelheid met haar familieleden ontdekt wie haar Mam aan ’t worden is nu zij Alzheimer heeft, door mee te bewegen met de reis die Mam aflegt. Je kunt de film boeken inclusief nagesprek met Adelheid, waarin zij met je in gesprek gaat en je haar alles kunt vragen. Over haar verlies, haar kanteling, de nieuwe toenadering naar haar moeder, onverwachte humor. Over liefhebben in stamelende woorden.

CHEIKHATS, A RITUAL BEYOND BINARY THINKING | een opzwepend ritueel waarbij mannelijke en vrouwelijke energieën in elkaar overvloeien

lees meer

In Cheikhats vloeien verschillende rituelen in elkaar over in een gedeelde zoektocht naar een wereld voorbij het binaire denken. Het publiek is welkom in een ruimte waarin dat wat niet geheeld is genezing vindt en waarin ritueel wordt afgetast hoe het feminiene in het masculiene huist en andersom. We hoeven die wereld niet te bedenken, want zij bestaat al. We hoeven ons haar alleen maar te herinneren.

De tien mannelijke leden van Kabareh Cheikhats eren de muzikale traditie van de Cheikhats; vrouwelijke artiesten die sociaal werden gemarginaliseerd, omdat zij met hun uitdagende liederen en sensuele presentatie vooroordelen en ongelijkheid aan de kaak stelden. Tegelijkertijd behoren zij ook tot de parel van het Marokkaanse muzikale erfgoed. De mannelijke performers kleden zich als deze vrouwen en brengen met uitbundige optredens in Marokko, Europa en Amerika, dit erfgoed tot leven. Zo leggen zij de verbinding met hun eigen feminiene eigenschappen en bevragen daarmee stereotype opvattingen over gender en de Marokkaanse cultuur in de samenleving.

RRDDMS-Nichon-Glerum_7

RIJSEN&ROOXMAN, DEDIKKEMUIZ&SJORS | Adelheid onderzoekt op het podium met haar geliefde en zijn ex, of haar relatie aan of uit is

lees meer

Lovers, exen, vrienden en vreemden. Dat zijn deze vier acteurs van elkaar. Voorzichtig maar vastbesloten maken ze een voorstelling over kwetsbaarheid en verlangen, over verrukking en pijn. Ze doen een poging om eerlijk te zijn, en om elkaar met humor de maat te nemen. Om elkaar te steunen. Om elkaar te ontvouwen. Want eenzaamheid komt als er geen bedding is, en ieder mens wil in openheid zichzelf zijn.

Lineke Rijxman (actrice), Adelheid, Titus Muizelaar (acteur en regisseur) en George Groot (liedjesschrijver en oprichter van cabaretgroep Don Quischoking) , vier spelers met verweven levens en liefdes, onderzoeken in een speels ritueel de staat van de liefde en of het oog inderdaad de spiegel van de ziel is als je er genadeloos in kijkt.

Dagvoorzitter

Gastcollege

Workshop

Regie/Dramaturgie

Wat anderen zeggen

“Female Economy krijgt de Cultuurfonds Prijs omdat zij als zelfbenoemde ‘theaterroedel’ een groot voorbeeld zijn van hoe cultuur verbindt. Zij neemt mensen letterlijk op cultureel sleeptouw. De verhalen zijn echt, de artistieke waarde heel hoog. En de werkwijze is uniek: werkelijk rondlopen in elkaars leven, je verdiepen in de ander om daarna kunstenaars en buurt-en stadsbewoners samen laten werken. Dat levert mooie voorstellingen op, maar ook zoveel meer: gelijkwaardigheid en intense verbinding met nieuwe groepen in de samenleving, betrokkenheid. Een cultureel en positief tegengeluid in de huidige polarisatie”

De adviescommissie van het Cultuurfonds, 2023

“Enkel een paar keer in een generatie barst er een compleet originele theatrale stem het theaterveld in en revolutioneert deze de vorm en structuur van theater-maken wereldwijd. Roosen is zo’n beeldenstormer”

Juryrapport Gilder Coigney International Theatre Award, New York, 2017

Adelheid Roosen heeft de Harper’s Bazaar Woman of the Year Publieksprijs gewonnen als ‘grote inspiratiebron voor de samenleving’ en vanwege ‘haar bijzondere artistieke kwaliteiten’.

Juryrapport Harper’s Bazaar Woman of the Year, 2019

“Dat is dan toch weer die bijna magische, verbindende kracht van theatermaakster Adelheid Roosen en de geestverwante kunstenaars (…) die het steeds opnieuw lukt om volledig in een (probleem)wijk te infiltreren.”

De Telegraaf over WijkSafari AZC, 2018

In verbinding komen met adelheid? Neem contact op met Demelza Janmaat
Demelza@FemaleEconomy.nl

 

schrijf je in voor de nieuwsbrief: